Een Frans huis kopen is één ding; een huis verbouwen, vernieuwen of, verbeteren is een geheel ander ding. Want daar heb je vakmensen voor nodig als het om zware (dak)constructies, nieuwe muren, ramen en deuren op maat en vloeren gaat. Franse vaklieden werken helemaal niet met de Franse slag, maar ze werken wel zoals het hén uit komt. En ze zijn ook erg goed in het doen van dingen die helemaal niet zijn afgesproken, of die wel zijn afgesproken, maar die ze naar eigen goeddunken veranderen. Want de klant is geen vakman en weet er toch niets van. C'est ça.
Zo had ik in de jaren zeventig in de Ardèche een timmerman opdracht gegeven op basis van een offerte (devis) drie vloeren, inclusief balken en een stuk of vijf nieuwe ramen en deuren te maken. In juni klaar, zodat we toch enigszins in huis zonder tocht zouden kunnen kamperen.
Toen wij in juni aankwamen - man, vrouw, drie kinderen - was er helemaal niets gebeurd. Woedend naar de timmerman. Maar helaas, een personeelslid had in zijn hand gezaagd, force majeure, overmacht, maar pas de problème, over een week of drie kon hij beginnen. En gezegd moet worden: vakwerk, de houten vloeren op dikke balken waterpas en prachtige kastanjehouten deuren en ramen. Alles zit er al veertig jaar tot volle tevredenheid in en functioneert nog altijd goed.
Later heb ik de timmerman voor een ander deel van het huis nogmaals zo'n soort opdracht gegeven, maar de datum waarop het werk klaar moest zijn drie maanden vervroegd. En warempel, het werk was op tijd klaar. Pas de problème!
Metselaar
In Normandië gaf ik mijn buurman, een metselaar, toepasselijk Maçon geheten, een grote opdracht: twee betonnen vloeren maken, een binnenmuur en de voorgevel van oude stenen vervangen. En hij heeft vakwerk geleverd, dat moet worden gezegd. We hebben overlegd over de afmetingen van de twee openslaande deuren in de voorgevel en de ramen. Maar, zei Maçon, liever geen wijzigingen in het aantal ramen en deuren en de afmetingen aanbrengen, want dan is een bouwvergunning nodig. Dus hebben we dat niet gedaan.
Toen het werk af was zag de voorgevel er fantastisch uit, en de grote gaten voor de ramen en deuren waren zo op het oog ook in orde. Maar...
Beneden was een klein leuk raampje weggelaten, dat was makkelijker voor Maçon, en boven was een slaapkamerraam weggelaten en een ander raam naar het midden van de kamermuur verplaatst, want dat kwam volgens de metselaar beter uit vanwege het trapgat. Goed nagedacht! En alles was zonder enige bouwvergunning betrekkelijk snel tot stand gekomen. Maar toch...
Tja, een huis van 200 jaar geleden is gebouwd voor kleine mensen. Metselaar Maçon had de bouwverordening gevolgd en de betonnen verdiepingsvloer voor de slaapkamer op 2,80 meter gebracht, zoals dat tegenwoordig moet. Op die verdiepingsvloer liep nu een zware balk van zo'n 40 bij 40 centimeter, ongeveer op buikhoogte midden door de kamer. Je moest bukken om bij je bed te komen. Daar kon de metselaar niets aan doen, en er zijn constructieve trucs om de balk naar boven te verplaatsen. Dat is vakwerk, zelf niet aan beginnen!
Die constructieve truc ging echter niet op, omdat er aan de binnenkant van de voorgevel een zware schuine balk moest komen. Maar die kwam dan precies voor het slaapkamerraam; dat is geen gezicht en het raam zou niet meer open kunnen, en dat is in een slaapkamer wel gewenst. Heel wat 'maren' dus. De constructeur, niet de metselaar, had wel een oplossing: de schuine balk niet plaatsen, maar vervangen ( de krachten opvangen) door een hogere horizontale balk over de volle breedte van de slaapkamer boven het raam. Zo is het gebeurd, maar het was wel duizend euro duurder en het geheel is er wel erg balkeriger op geworden.
Oprijlaan
Aangezien het huis in het weiland staat en mijn buurvrouwen, de koeien, vaak nieuwsgierig komen kijken naar die rare Hollander, was het pad van het huis naar de weg nogal drassig. Tweemaal moest een hulpvaardige boer mijn auto uit de prut halen met een tractor. Ten einde raad heb ik een terrasman met een grote naam ingeschakeld, een kleine gespierde man die zo binnensmonds praat dat hij absoluut niet is te verstaan, om een deel van de tuin met gravel te verharden. Tekening gemaakt, waar hij nauwelijks naar keek, en een brede oprijlaan met parkeerplaatsen en al met paaltjes uitgezet.
Tja, en dan moet je weer naar huis in Nederland en hoop je maar dat over een paar maanden het werk klaar is. Pas de problème. Dat was zo, maar de oprijlaan was de helft breder en een leuk stukje tuin bij de voordeur bleek ook onder gravel te zijn verdwenen.
Maar het grote voordeel van die terrasman is ook weer, vertelde iemand in de buurt (het is altijd verstandig naar de eigenaardigheden van vakmensen te informeren), dat hij een hekel heeft aan rekeningen schrijven. En dat klopt, de rekening kwam zeker een jaar later binnen, maar vergeten was die niet.
De les is bij grote bouwwerken: blijf er zoveel mogelijk bij, blijf zo nodig corrigeren en aanwijzingen geven. Maar de vakmensen vinden zo'n amateuristische vreemde buitenlander een bemoeial die veel irritaties wekt, wat de stemming op het werk er niet beter op maakt.
Dus zijn een grote dosis tact en een 'bon mot' op zijn tijd zeker nodig. En om elf uur een rosé'tje en om vier uur een biertje. Of twee. Dan is er 'pas de problème'!
